Verklarende woordenlijst

A

Aandelenspaarplan: Vorm van levensverzekering, waarbij meestal op basis van een gemengde verzekering tegen een vaste premie in euro's het spaargedeelte wordt belegd in zogenaamde ‘units’. Deze ‘units’ zijn geheel of gedeeltelijk uit aandelen bestaande beleggingsdepots. Als de verzekerde op de overeengekomen einddatum van het plan in leven is, wordt de op dat moment geldende waarde van de units in euro's uitgekeerd. Bij overlijden voor de einddatum wordt in het algemeen een kapitaal uitgekeerd dat niet, of slechts beperkt, afhankelijk is van de dan geldende unitwaarde. Er bestaat een groot aantal variaties en benamingen van aandelenspaarplannen.

Aanhangsel: Document waarin een wijziging van een verzekeringsovereenkomst schriftelijk wordt vastgelegd. Het aanhangsel maakt deel uit van de polis en heeft dezelfde rechtskracht. Sommige verzekeringsmaatschappijen geven bij elke wijziging een nieuw polisblad af, dat de oude vervangt.

Aanpassingsclausule: Clausule, die in veel verzekeringspolissen voorkomt. Op grond hiervan heeft de verzekeraar het recht om de premie en/of voorwaarden van bepaalde groepen verzekeringen ‘en bloc’, dus geldend voor alle in die groepen lopende polissen, te wijzigen. De verzekeringnemer wordt van de wijziging schriftelijk op de hoogte gesteld en wordt geacht hiermee te hebben ingestemd, tenzij hij binnen de op de kennisgeving aangegeven termijn schriftelijk heeft medegedeeld dat hij met de wijziging niet akkoord gaat. In dat geval wordt de verzekering beëindigd op de in de kennisgeving genoemde datum. Deze clausule komt in ieder geval voor bij onopzegbare schadeverzekeringen.

Aansprakelijkheid: De verplichting tot het vergoeden van de schade, die de ene partij heeft toegebracht aan een andere partij. Aansprakelijkheid kan ontstaan uit de wet (in dat geval spreekt men van ‘wettelijke aansprakelijkheid) of uit een overeenkomst (in dat geval is er sprake van contractuele aansprakelijkheid).

Aansprakelijkheidsverzekering: Een verzekering die tot doel heeft het vermogen van de verzekerde te beschermen tegen het risico dat hij aansprakelijk wordt gesteld en wordt verplicht om de schade die hij, of iemand waarvoor hij verantwoordelijk is, heeft toegebracht aan een ander te vergoeden. Deze verzekering vergoedt: de bedragen die de verzekerde op grond van aansprakelijkheid moet betalen voor aan derden toegebracht letsel of schade, alsmede de kosten die moeten worden gemaakt voor de verdediging van de verzekerde bij een terechte- of onterechte aansprakelijkstelling.

Aansprakelijkheidsverzekering, verplichte: Een aansprakelijkheidsverzekering die iemand op grond van wettelijke bepalingen verplicht is te sluiten. Een particulier is verplicht om zijn auto, motorfiets of ander motorrijtuig te verzekeren op grond van de Wet Aansprakelijkheidsverzekering Motorrijtuigen en indien hij jaagt is hij verplicht een aansprakelijkheidsverzekering voor de jacht te sluiten op grond van de Jachtwet. Het is niet verplicht om een algemene aansprakelijkheidsverzekering te sluiten, maar wel te adviseren.

Aanvangsdatum van de verzekering, formeel: De datum waarop de verzekeringsovereenkomst tot stand is gekomen. Deze ligt op het moment waarop overeenstemming bestaat tussen de verzekerde en de verzekeraar met betrekking tot de premie en voorwaarden van de verzekering en de acceptatie door de verzekeraar van het risico dat door de verzekerde aan de verzekeraar wordt overgedragen. In het algemeen wordt de verzekering geacht te zijn ingegaan om 0.00 uur van de dag van de wilsovereenstemming tenzij een ander moment is overeengekomen.

Aanvangsdatum van de verzekering, materieel: De datum, met als tijdstip 0.00 uur, waarop de verzekeringsovereenkomst begint te lopen en de verzekerde recht heeft op schadevergoeding wanneer zich een onder de polis gedekte schadegebeurtenis zich voordoet.

Aanvraagformulier: Een formulier, dat door de verzekeraar of makelaar ter beschikking wordt gesteld en waarmee een verzekering kan worden aangevraagd. Het aanvraagformulier bevat vragen van administratieve aard (zoals naam-, adres- en woonplaatsgegevens) en vragen die betrekking hebben op de te verzekeren risico’s en risico-objecten. Een aspirantverzekeringnemer mag er van uit gaan dat hij door een juiste en volledige beantwoording van alle vragen de informatie heeft verschaft, die de verzekeraar nodig heeft voor het beoordelen van het risico. Door het ondertekenen van het aanvraagformulier geeft de aspirantverzekeringnemer niet alleen te kennen dat hij de verzekering wenst te sluiten, maar ook dat hij de verplichtingen, die voor hem uit de overeenkomst voortvloeien, zal aanvaarden. Het moment waarop de verzekeraar zonder verdere informatie in te winnen besluit om de verzekering te accepteren op basis van de aan de aspirantverzekeringnemer bekende premie en voorwaarden, is deze (formeel) tot stand gekomen.

Aanvullend pensioen: Een pensioen dat wordt verzekerd of opgebouwd en in vervolg daarop wordt genoten in aanvulling op het pensioen waarop men recht heeft krachtens het sociale verzekeringsstelsel.

Aanvullende arbeidsongeschiktheidsverzekering: Arbeidsongeschiktheidsverzekering die gesloten wordt door loontrekkenden met een inkomen hoger dan het WAO-dagloon, om te voorzien in een aanvulling op de uitkering krachtens de WAO. Verzekerd wordt doorgaans een uitkering variërend van 80% tot 100% van het verschil tussen het werkelijk genoten inkomen en de inkomensgrens waarover de WAO-uitkering berekend wordt. De uitkering gaat in op hetzelfde moment als waarop de WAO-uitkering ingaat. Deze verzekering wordt ook wel ‘WAO-excedentverzekering’ genoemd.

Aanvullende brandverzekering: Een verzekering op roerende of onroerende zaken, die naast of als onderdeel van een brandverzekering gesloten kan worden en in aanvulling op de (eventueel uitgebreide) standaarddekking hiervan een dekking biedt voor niet nader in de polis omschreven kosten. Dekking vindt veelal plaats tot een bepaald percentage (meestal tussen de 10 en 25 procent) van de verzekerde som van de hoofdverzekering. In geval van schade vergoedt de aanvullende brandverzekering het vooraf overeengekomen percentage van het schadebedrag, dat krachtens de hoofdverzekering wordt uitgekeerd.

Aanvullende ziektekostenverzekering: Verzekering die door ziekenfondsverzekerden wordt afgesloten als uitbreiding op de dekking krachtens het ziekenfondspakket. In hoofdzaak komt dat neer op de verzekering van een hogere ziekenhuisklasse (2a of 2b) maar ook andere, niet door het ziekenfondspakket gedekte verrichtingen zijn in de aanvullende ziektekostenverzekering begrepen. Met behulp van deze verzekering wordt de dekking krachtens het ziekenfondspakket gelijk getrokken met die van de meeste particuliere ziektekostenverzekeringen.

Abondonnement: Het overdragen van de eigendomsrechten op de verzekerde zaken door de verzekerde aan de verzekeraar in ruil voor uitbetaling door de verzekeraar van het verzekerd bedrag. De mogelijkheid van abandonnement is bij de meeste verzekeringsvormen uitgesloten of sterk beperkt.

Acceptant: Een functionaris, in dienst van een verzekeraar, belast met de taak om aan de verzekeraar ter verzekering aangeboden risico’s te beoordelen, premie en voorwaarden vast te stellen en de polisopmaak voor te bereiden.

Actuaris: Een beoefenaar van de actuariële wetenschap. Dit is een tak van wetenschap die betrekking heeft op de verzekeringswiskunde. Op wiskundige wijze wordt gezocht naar een oplossing voor bepaalde problemen van verzekering aan de hand van statistiek en waarschijnlijkheidsrekening. Bij levensverzekeraars en pensioenfondsen bestaat zijn taak voornamelijk uit het opstellen van premietarieven, het berekenen van premiereserves, het vaststellen van de afkoopwaarde en premievrije waarde van polissen. Bij schadeverzekeringen maakt men, indien men over voldoende statistisch materiaal beschikt, eveneens gebruik van de diensten van actuarissen (de zogenaamde schade-actuarissen).

Affectiewaarde: Schade die gebaseerd is op de waarde, die iemand uit overwegingen van persoonlijke gehechtheid aan een zaak toekent (bijvoorbeeld omdat het voorwerp een familiestuk is). Het risico van affectieschade is echter op basis van een schadeverzekering niet verzekerbaar omdat het verzekerde belang niet objectief op geld waardeerbaar is.

Afkoop: Komt voor bij levens- en pensioenverzekeringen waarvan vaststaat dat er een uitkering zal plaatsvinden en de verzekeringsvoorwaarden afkoop toelaten. In geval van afkoop wordt de verzekering op verzoek van de verzekeringnemer voortijdig beëindigd, waarbij de verzekeraar de afkoopwaarde uitbetaalt. De afkoopsom is een bedrag ineens ter grootte van de op het moment van afkoop opgebouwde rechten op de toekomstige uitkering(en), uitbetaalt. Bij pensioenverzekeringen is afkoop niet toegestaan behoudens enkele uitzonderingsgevallen (waarde-overdracht, emigratie, zeer kleine pensioenen met een uitkering niet hoger dan ca. EUR 295). Afkoop van een levensverzekering voor de verzekerde is meestal niet interessant wanneer de verzekering nog niet lang loopt.

Afkoopwaarde: De waarde gelijk aan de opgebouwde rechten op een toekomstige uitkering(en) van een levens- of pensioenverzekering op het moment dat deze wordt afgekocht. In het algemeen wordt de afkoopwaarde berekend door van de tot dusver betaalde premies voor het spaargedeelte van de verzekering, vermeerderd met de rekenrente, de nog niet terugverdiende kosten af te trekken.

Aflopende risicoverzekering: Vorm van levensverzekering waarbij de verzekerde som uitsluitend wordt uitgekeerd indien de verzekerde binnen de afgesproken verzekeringstermijn overlijdt en de uitkering lager is naarmate het overlijden op een later tijdstip binnen de verzekeringstermijn plaatsvindt. De daling van de verzekerde som kan lineair, op basis van annuïteiten of op basis van een afgesproken staffel plaats vinden. Deze verzekering wordt ook wel ‘Dalende risicoverzekering’ of ‘Dalende tijdelijke overlijdensverzekering’ genoemd.

Afsluitprovisie: Een (eenmalige) beloning, die de tussenpersoon ontvangt wanneer hij een verzekering heeft ondergebracht bij een verzekeringsmaatschappij. De afsluitprovisie kan bestaan uit een percentage van het verzekerd kapitaal (bij levensverzekeringen) of van de premie.

Aftrek nieuw voor oud: Een bedrag dat, in geval van herstelbare schade, ingevolge het in de wet vastgelegde schadevergoedingsbeginsel of de polisvoorwaarden in mindering wordt gebracht op de reparatiekosten van de verzekerde zaak. Dit wordt gedaan op grond van het feit dat het verzekerde object na de reparatie in betere staat wordt geacht dan voor de schade, waardoor de verzekerde er in wezen op vooruitgegaan is. Door toepassing van de aftrek wordt dit gecompenseerd.

Agentschap: Wanneer een verzekeringsmaatschappij en een tussenpersoon zijn overeengekomen dat de tussenpersoon kan bemiddelen tussen deze verzekeringsmaatschappij en de (aspirant-)verzekerden, spreekt men van een agentschap.

Akte van taxatie: In deze akte wordt door experts de omvang van een brandschade en kosten vastgesteld. Het volgende moet hierin staan vermeld: de waarde van zaken voor en na de gebeurtenis het verschil tussen de hiervoor genoemde waarden indien van toepassing, de herstelkosten van zaken.

Alarmeringsdiensten: Organisaties die hulp verlenen bij uiteenlopende soorten van ongevallen, pech en moeilijkheden in het verkeer, in en om het huis en op reis. Recht op deze hulpverlening wordt door vrijwel elke verzekeringsmaatschappij geboden in combinatie met, of als onderdeel van de motorrijtuig- en de reisverzekering. Steeds meer verzekeraars bieden deze hulpverlening ook in combinatie met of als onderdeel van de ziektekostenverzekering en de uitgebreide opstal- en inboedelverzekeringen.

Alcoholclausule: Op grond van deze clausule, die soms voorkomt op motorrijtuigverzekeringen, is de schade uitgesloten die is ontstaan terwijl de bestuurder in kennelijke staat van dronkenschap of het onder zodanige invloed van alcohol (of andere bedwelmende of stimulerende middelen) verkeerde, dat hij niet meer in staat kon worden geacht het motorrijtuig naar behoren te besturen. Veel verzekeraars hebben deze uitsluiting niet opgenomen of alleen opgenomen ten aanzien van cascoschade aan het voertuig.

Algemene verzekeringsvoorwaarden: Voorwaarden die voor alle tot dezelfde soort behorende verzekeringen van toepassing zijn. Hierbij kan men denken aan voorwaarden omtrent de wijze van premiebetaling, het aangaan en beëindigen van de verzekering, de schaderegeling en bepaalde uitsluitingen. Zo bestaat een polis van een ‘all-risks’ motorrijtuigenverzekering uit algemene voorwaarden, voorwaarden aansprakelijkheidsverzekering en voorwaarden cascoverzekering.

All Risks: Dit is een benaming voor een verzekeringsdekking. Indien u een zogenaamde 'all risks' verzekering heeft betekent dit dat verlies en schade aan en/of door het verzekerde object als gevolg van bijna alle risico's gedekt is. Belangrijk is dat dus niet alle gevaren zijn gedekt. Een all risks dekking komt onder meer voor bij de motorrijtuig- en pleziervaartuigenverzekering.

Annuïteit: Een betaling in gelijkblijvende termijnen, die elk bestaan uit een rentedeel en een aflossingsdeel ter aflossing van een schuld, bijvoorbeeld hypotheek. Het aflossingsdeel in iedere termijnbetaling neemt toe, naarmate een steeds groter aantal termijnbetalingen is verricht, terwijl het rentedeel afneemt.

Annuleringsverzekering: Een verzekering voor mensen die een reisarrangement hebben gesloten of een vakantieverblijf hebben gehuurd. De verzekering vergoedt, geheel of gedeeltelijk, de vooruitbetaalde of nog te betalen reissom of huurbedragen, waarvoor men geen tegenwaarde heeft genoten doordat men als gevolg van een in de polis genoemde omstandigheid de reis of het verblijf in het vakantieverblijf moet annuleren of voortijdig moet beëindigen. Gedekt zijn de annuleringskosten, of de kosten van reisonderbreking, in verband met onder meer: overlijden, ernstige ziekte of ongeval van de verzekerde of een naast familielid, onverwachte onvrijwillige werkloosheid, ernstige zaakschade door in de polis genoemde oorzaken aan de eigendommen of het bedrijf van de verzekerde, waardoor zijn aanwezigheid dringend gewenst is.

Anti-selectie: Benaming voor het verschijnsel dat personen de neiging hebben om risico’s waaruit zij geen of nauwelijks schade verwachten niet te verzekeren, terwijl zij voor risico’s waarbij ze de schadekans groot achten een verzekering willen afsluiten. Een verzekeringsmaatschappij is echter niet bereid om alleen risico’s met een grote kans op schade te verzekeren, maar wil zijn portefeuille opbouwen op basis van het gemiddelde risico, met andere woorden een evenwichtige verhouding tussen risico’s met een grotere schadekans en risico’s met een kleine schadekans. Een verzekeraar wapent zich dan ook tegen anti-selectie door aspirantverzekeringnemers, die een risico met een meer dan gemiddelde schadekans willen verzekeren, een hogere premie of een beperking van voorwaarden, danwel in het geheel geen verzekering aan te bieden.

Anw-hiaatverzekering: Als gevolg van de versobering van de sociale wetgeving in Nederland zijn er verschillen ontstaan in de uitkeringen van volksverzekeringen en werknemersverzekeringen oude stijl en nieuwe stijl. Een voorbeeld hiervan is de inmiddels vervallen Algemene Weduwen en Wezenwet (AWW) die is vervangen door de Algemene nabestaandenwet (Anw). Krachtens de Anw heeft een nabestaande in minder gevallen recht op een uitkering en is die uitkering vaak lager dan krachtens de AWW. Dit verschil (het Anw-hiaat) kan worden opgevangen door bij een verzekeringsmaatschappij een Anw-hiaatverzekering te sluiten. Deze vult als het ware het gat op dat tussen de vervallen AWW en de Anw is ontstaan. In veel pensioenregelingen wordt dit gat collectief opgevuld en hebben werkgevers de mogelijkheid geschapen om en collectieve Anw-hiaat verzekering te sluiten. Een dergelijke verzekering kan echter ook op individuele basis worden afgesloten.

 AOW-hiaat: Momenteel krijgt een AOW-gerechtigde met een partner, die jonger is dan 65 jaar, op zijn AOW-uitkering een toeslag, die afhankelijk is van het inkomen van de partner. In 2015 vervalt deze partnertoeslag. Het verschil in uitkering dat daardoor voor de genoemde categorie mensen ontstaat veroorzaakt een inkomensachteruitgang, het AOW-hiaat. Door het sluiten van een levensverzekering kan men voorzien in dit toekomstig hiaat.

Appartementenclausule: Wanneer een gebouw, bijvoorbeeld een appartementenflat, eigendom is van meerdere personen is de appartementswet van toepassing. Deze regelt dat het eigendom van een gebouw gesplitst kan worden in appartementsrechten, die een aandeel in het gehele gebouw omvatten met het recht van gebruik van een bepaald deel, het appartement. De splitsing moet plaatsvinden bij notariële akte en er moet een Vereniging van Eigenaren worden opgericht. Tevens moet worden bepaald door wie en op welke wijze het gebouw moet worden verzekerd. De verzekering kan op naam van de ‘gezamenlijke eigenaren’ worden gesteld. In de polis moet de appartementsclausule worden opgenomen. Hierin wordt bepaald dat schade-uitkeringen boven EUR 11.345 geschieden aan de gezamenlijke eigenaren. Wanneer een der eigenaren de schade opzettelijk veroorzaakt, en de verzekeraar schadevergoeding daarom zou kunnen weigeren, is hij krachtens de clausule toch verplicht tot schadevergoeding aan de gezamenlijke eigenaren. Is de oprichting van een Vereniging van Eigenaren niet mogelijk, dan kan de verzekerde aan de verzekeraar verzoeken de individuele appartementsclausule op de polis te plaatsen. In dat geval is er dekking voor schade aan het appartement van de verzekerde, alsmede voor het aandeel van de verzekerde in de schade aan het deel van het gebouw, dat is bestemd voor gemeenschappelijk gebruik.

Arbeidsongeschiktheid: Onder arbeidsongeschiktheid verstaat men in het algemeen de situatie waarin iemands arbeidskracht door ziekte en/of gebrek zodanig is verminderd, dat hij geen of geen volledig inkomen meer kan verwerven. Het begrip “arbeidsongeschiktheid” wordt in sociale verzekeringswetten (bijvoorbeeld de WAO en de WAZ) en bij de particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering niet altijd op dezelfde manier gedefinieerd.

Arbeidsongeschiktheidspensioen: Een pensioen dat aan de arbeidsongeschikte persoon wordt uitgekeerd krachtens een sociale regeling, pensioenregeling of arbeidsongeschiktheidsverzekering. Dit pensioen wordt, eventueel rekening houdend met een wachttijd, uitgekeerd voor de duur van de arbeidsongeschiktheid tot maximaal de leeftijd die op de polis of in het pensioenreglement is genoemd. Meestal is dat, zoals bij de sociale regelingen, 65 jaar.

Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV): Een verzekering die de verzekerde voorziet van een periodieke uitkering in het geval van arbeidsongeschiktheid. De verzekering wordt in hoofdzaak gesloten door degenen, die niet onder de WAO vallen, m.a.w. zelfstandige ondernemers en zelfstandige beroepsbeoefenaren. De dekking valt veelal uiteen in de A-uitkering, het zogenaamde ‘eerste jaars risico’, waarin in het geheel geen beroep kan worden gedaan op enige sociale verzekering, en de B-uitkering, die loopt vanaf het tweede jaar van arbeidsongeschiktheid, en waarbij rekening gehouden wordt met de uitkering van de Wet Arbeidsongeschiktheidsverzekering Zelfstandigen (WAZ). Er bestaan voor loontrekkenden echter ook verschillende arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, bijvoorbeeld de Aanvullende arbeidsongeschiktheidsverzekering en de WAO-hiaatverzekering.

Assuradeur: Een andere benaming voor verzekeringsmaatschappij (zie aldaar) of voor een gevolmachtigd agent (zie aldaar) hiervan. Assurantieadviseur Een persoon of bedrijf, dat er zijn beroep van maakt om zijn opdrachtgever, iemand die een verzekering wil sluiten of dat al gedaan heeft, van advies te dienen omtrent bestaande of nieuw te sluiten verzekeringen. Het advies kan onder meer betrekking hebben op de aard, vorm en uitvoering van betreffende verzekeringen en de verzekeraar, die het meest in aanmerking komt om de betreffende verzekering bij te sluiten. Zijn honorarium ontvangt de assurantieadviseur van de verzekeraar bij wie de verzekering tot stand komt.

Assurantiebelasting: Er wordt 7% belasting geheven over het bedrag dat u moet betalen in verband met de verzekering (dit zijn meestal de poliskosten en de premie). Vrijgesteld van assurantiebelasting zijn de volgende verzekeringen voor particulieren: levensverzekering invaliditeits-, arbeidsongeschiktheid- en ongevallenverzekering ziekte- en ziektekostenverzekering.

Assurantiebemiddeling: Het verlenen van advies, het bemiddelen tussen verzekeringsnemer en verzekeraar en het verlenen van hulp door een zelfstandige tussenpersoon in assurantiën bij de totstandkoming en gedurende de looptijd van een verzekeringsovereenkomst. Hieronder valt mede de premie-incasso, de begeleiding en hulpverlening bij schade of uitkering en al het andere dat voor een goede uitvoering van de verzekeringsovereenkomst gewenst is.

Assurantietussenpersoon: Een ander benaming voor assurantieadviseur. De Wet assurantiebemiddelingsbedrijf (Wabb) kent twee registers waarin assurantietussenpersonen ingeschreven zijn, register A en B. Het verschil tussen de registers heeft te maken met kenniseisen. Om in register A te zijn ingeschreven moet aan zwaardere kenniseisen zijn voldaan dan is vereist voor register B.

Atoomkernreactieclausule: Uitsluiting die bepaalt dat schade of verliezen ten gevolge van atoomkernreacties zijn uitgesloten. Deze uitsluiting komt op vrijwel elke polis voor, maar wordt in de regel verzacht door schade als gevolg van radio-actieve stoffen voor onder meer medisch gebruik wel mee te dekken.

Automatische voortzetting: Komt voor bij levensverzekeringen, wanneer de verzekerde de premiebetaling staakt. De verzekering wordt voor het volle bedrag in ongewijzigde vorm in stand gehouden, met dien verstande dat op de uitkering de achterstallige premies, verhoogd met interest, in mindering worden gebracht op het uit te keren kapitaal. Automatische voortzetting is slechts mogelijk voor zover de (premie-)schuld de waarde van de verzekering (dit is de hoogte van het uit te keren bedrag) niet overtreft.

Automobilistenhulpverzekering: Deze verzekering wordt naast of als onderdeel van de reisverzekering gesloten. Gedurende de verzekerde periode is onder meer gedekt: het terughalen naar Nederland van de verzekerde auto en/of kampeerwagen als deze onherstelbaar beschadigd is of zijn, alsmede de sleepkosten naar de dichtstbijzijnde garage of kosten van invoering en vernietiging van het wrak. In veel gevallen is ook rechtsbijstand meeverzekerd. De verzekerde ontvangt tevens een aantal kredietcoupons, die kunnen worden gebruikt om reparaties aan de auto of kampeerwagen te kunnen bekostigen. De reparatiebedragen worden echter slechts voorgeschoten en de verzekerde zal deze aan de verzekeraar bij terugkeer in Nederland moeten betalen.

Backservice: Term die voorkomt bij pensioenverzekeringen. Er wordt mee bedoeld: de ‘inkoop van pensioen over verstreken dienstjaren’. Deze inkoop van pensioen over verstreken dienstjaren is gewenst wanneer de deelnemer bij invoering van de (nieuwe) pensioenregeling al een aantal dienstjaren heeft opgebouwd of wanneer, bijvoorbeeld in verband met een salarisverhoging, de pensioengrondslag verhoogd is. De backservice, die gelijk is aan de contante waarde van de inhaalpremies, wordt meestal voldaan door de storting van een koopsom ineens of door een inhaalpremie gedurende de toekomstige dienstjaren.

Bagageverzekering: De verzekering van de bagage van tijdens het in de polis genoemde aantal dagen, of bij een doorlopende polis, tijdens de periode dat de verzekerde op reis is. De dekking geschiedt tegen in principe alle van buiten komende onheilen. Tegenwoordig wordt de bagageverzekering vrijwel altijd als onderdeel van een tijdelijke of doorlopende reisverzekering (zie aldaar) gesloten.

Bagatelschade: Een schade van te verwaarlozen omvang. Bij sommige verzekeringssoorten hanteren verzekeraars een verplicht eigen risico om het claimen van bagatelschades, die relatief hoge administratieve- en correspondentiekosten veroorzaken, tegen te gaan. Ook het geven van een no-claimkorting, zoals die bij de motorrijtuigverzekering al van oudsher wordt toegepast, is een middel om het claimen van bagatelschades tegen te gaan. Een andere benaming voor bagatelschade is ‘kruimelschade’.

Bedrijfspensioenfonds (BPF): Een pensioenfonds voor een gehele bedrijfstak ten behoeve van personen, die hetzij als werknemer, hetzij in een andere hoedanigheid, in die bedrijfstak werkzaam zijn. Deelname aan een bedrijfspensioenfonds kan verplicht zijn gesteld op grond van de ‘Wet betreffende verplichte deelneming in een bedrijfspensioenfonds’.

Bedrijfsspaarregeling: Een fiscaal vriendelijke spaarregeling voor werknemers, die vier varianten kent: de spaarloonregeling, de premiespaarregeling, de aandelenoptieregeling en de winstdelingsregeling. Hoofdregel van deze regelingen is dat de betreffende spaargelden minimaal vier jaar op een geblokkeerde spaarrekening staan. Slechts in een beperkt aantal gevallen (bijvoorbeeld bij de aankoop van een huis, aflossing hypotheek, premiebetaling bij sommige levensverzekeringen) bestaat de mogelijkheid om de gespaarde gelden eerder dan na vier jaar op te nemen.

Begrafenisverzekering: Een verzekering, die is bedoeld ter dekking van de begrafenis- of crematiekosten van de verzekerde personen. In de meeste gevallen wordt de verzekering gesloten in de vorm van een ‘verzekering met uitkering in natura’, waarbij de verzekeraar niet alleen de kosten, maar ook de uitvoering van een aantal verrichtingen (zoals het organiseren van de begrafenis of crematie o.b.v. een aantal specificaties) op zich neemt. Een alternatieve benaming is ‘uitvaartverzekering’.

Begunstigde: Degene(n), die in de polis is of zijn aangemerkt als gerechtigd tot het in ontvangst nemen van de uitkering. Bij levens-, pensioen- of ongevallenverzekering zijn dit meestal de verzekerde persoon zelf (bij in leven zijn) of diens echtgeno(o)t(e) of kinderen bij overlijden van de verzekerde persoon, maar de begunstigde kan ook een andere, door de verzekeringnemer aangewezen persoon zijn.

Begunstiging: Aanwijzing door de verzekeringnemer van een persoon die als begunstigde gerechtigd is tot de uitkering. In principe kan de verzekeringnemer, zolang de uitkering van de verzekering nog niet opeisbaar is geworden, de begunstiging wijzigen, tenzij de begunstigde de echtgenote van de verzekerde is of de begunstiging door de begunstigde formeel is aanvaard. In die laatste gevallen kan de begunstiging slechts gewijzigd worden wanneer de begunstigde daarmee instemt.

Belang (verzekerbaar -): Een materieel of immaterieel vermogensbestanddeel of zakelijk recht dat, wanneer het aangetast wordt door een onvoorziene en ongewilde gebeurtenis, leidt tot schade, verlies of ander op geld waardeerbaar nadeel voor de verzekerde en dat door de verzekeraar aanvaard wordt als voorwerp van de verzekering. Bij een schadeverzekering is de aanwezigheid van een verzekerbaar belang een vereiste voor de geldigheid van de verzekering. In het geval van een sommenverzekering wordt de eis van een verzekerbaar belang niet gesteld.

Belastingaftrek: Uitgaven of kosten die op grond van de fiscale wetgeving mogen worden afgetrokken van het inkomen. Particulieren mogen onder bepaalde voorwaarden de uitgaven voor pensioenvoorzieningen (lijfrentepremies of koopsommen) en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen aftrekken van hun inkomen (de uitkeringen van deze verzekeringen zijn later wel belast), evenals, rekening houdend met een bepaalde franchise, de premies voor ziektekostenverzekeringen.

Beleggingsverzekering: Vorm van levensverzekering. Het verzekerd kapitaal wordt niet uitgedrukt in euro's maar in fracties. De waarde van die fracties is gerelateerd aan een aandelendepot. Als de verzekering tot uitkering komt wordt aan de begunstigde een kapitaal uitgekeerd gelijk aan de waarde in euro's van de verzekerde fracties op basis van de op het moment van uitkering geldende koers van de aandelen in het depot. Een andere benaming is ‘fractieverzekering’.

Belendingen: Naburige gebouwen, objecten of activiteiten die het risico op schade van de verzekerde zaken beïnvloeden. Wanneer de belendingen van een woonhuis uit brandgevaarlijke objecten bestaan, bijvoorbeeld een timmerwerkplaats van een aannemer of timmerman, kan dat leiden tot een hogere premie voor de opstalverzekering.

Belendingenclausule: Bepaling opgenomen op de polis van een (uitgebreide) brandverzekering waarin de verzekeraar vastlegt dat de bestaande of toekomstige belendingen van de verzekerde objecten de dekking van de verzekering niet (zullen) beïnvloeden. Hij ziet in die gevallen dus af van een hogere premie of beperkende voorwaarden.

Belening: Het in een levensverzekeringsovereenkomst opgenomen recht van de verzekeringnemer, om geld te lenen bij de levensverzekeraar tot maximaal de afkoopwaarde van de verzekering. Deze levensverzekering wordt vervolgens in pand gegeven aan de verzekeraar, totdat de lening is afgelost. Op grond van de algemene voorwaarden kan een levensverzekeraar overgaan tot automatische belening, wanneer de verzekerde de premies niet betaalt.

Bereddingskosten: Kosten, die een verzekerde maakt om tijdens of na een schadegebeurtenis schade te voorkomen of om reeds ontstane schade zo beperkt mogelijk te houden. Bij de meeste verzekeringsvormen komen de bereddingskosten voor vergoeding in aanmerking, in veel gevallen tot boven het verzekerd bedrag (maar wel begrensd tot aan een bepaald maximum).

Beroepsarbeidsongeschiktheid: Volgens de definitie, die in de meeste arbeidsongeschiktheidverzekeringen is opgenomen, is beroepsarbeidsongeschiktheid: de ongeschiktheid van de verzekerde om als gevolg van een medisch vast te stellen oorzaak van ziekte of ongeval, de werkzaamheden uit te oefenen, die verbonden zijn aan het in de polis genoemde beroep op een wijze die voor deze beroepsbezigheden in de regel en redelijkerwijs kan worden verlangd. Rubriek A van de arbeidsongeschiktheidsverzekering verschaft een uitkering bij beroepsarbeidsongeschiktheid op basis van voorgaande definitie wanneer de verzekerde voor minstens 25% arbeidsongeschikt is. Rubriek B van die verzekering hanteert een ander begrip te weten: arbeidsongeschiktheid is aanwezig wanneer de verzekerde als gevolg van een medisch vast te stellen oorzaak van ziekte of ongeval voor tenminste 25% ongeschikt is tot het verrichten van werkzaamheden die voor zijn krachten en bekwaamheden zijn berekend en die met het oog op zijn opleiding en vroegere werkzaamheden in redelijkheid van hem verlangd kunnen worden, e.e.a. ongeacht verminderde gelegenheid tot het verkrijgen van arbeid. Onder rubriek B is derhalve geen beroepsarbeidsongeschiktheid verzekerd.

Beroepspensioenfonds: Een pensioenfonds, dat in het leven is geroepen voor een beroepsgroep van zelfstandige beroepsbeoefenaren (bijvoorbeeld artsen en medisch specialisten). Deelname aan een beroepspensioenfonds kan verplicht zijn gesteld op grond van de ‘Wet betreffende verplichte deelneming in een beroepspensioenregeling’.

Beschikking loonbelasting: De belastinginspecteur kan, indien hij daarom een verzoek ontvangt van een belastingplichtige werknemer, een beschikking afgeven ter vermindering van loonbelasting in verband met bepaalde aftrekposten, bijvoorbeeld verschuldigde hypotheekrente.

Beurspolis: Een polis met gestandaardiseerde en gedeponeerde voorwaarden, die zijn aangepast aan de behoeften, die gelden voor op de assurantiebeurzen verrichte transacties. Bij afwijking van deze standaardvoorwaarden is alleen de gedeponeerde tekst geldig tenzij de tussen partijen overeengekomen afwijking op het polisformulier duidelijk is aangebracht door een geschreven-, getypte- of in afwijkende kleur gedrukte tekst. In Nederland bestaan er voor diverse verzekeringssoorten beurspolissen, die in hoofdzaak gebruikt worden voor het verzekeren van zakelijke risico’s. Door verzekeringsmaatschappijen worden de beurspolissen ook wel gebruikt voor verzekeringen, die niet op de beurs tot stand komen.

Bevolkingstafels: Een statistisch overzicht, dat door het Centraal Bureau voor de Statistiek is afgeleid uit het bevolkingsregister. De verwachte gemiddelde levensduur of de sterftekans per leeftijd van een grote groep personen wordt in het overzicht weergegeven (bijvoorbeeld de gehele Nederlandse bevolking onderscheiden naar man / vrouw). Deze statistieken zijn meestal gebaseerd op de sterftecijfers gedurende een aantal jaren. Voor pensioen- en levensverzekeraars vormen deze tafels, naast de elementen interest en kosten, een belangrijke basis voor de premieberekening. Een andere benaming is ‘sterftetafels’.

Bewijslast (bij verzekeringen): De verplichting om aan te tonen dat bepaalde gebeurtenissen, omstandigheden, hoedanigheden, oorzaken of feiten, waarop iemand zich beroept, zich ook daadwerkelijk hebben voorgedaan dan wel aanwezig of van invloed zijn. De verzekerde dient te bewijzen dat: een gebeurtenis waarop de verzekering betrekking heeft zich heeft voorgedaan, de schade het gevolg is van die gebeurtenis, de omvang van de schade en het belang dat hij heeft bij de schade. Wanneer een verzekeraar met beroep op een uitsluiting weigert de schade te vergoeden, rust op hem de verplichting aan te tonen dat de omstandigheden, hoedanigheden, oorzaken of feiten van zodanige aard waren dat de betreffende uitsluiting van toepassing was.

Bijzonder weduwepensioen: Het pensioen dat de nabestaande ex-echtgenote ontvangt wanneer de partner, waarvan zij eerder was gescheiden, is overleden. Bij scheiding krijgt zij een premievrije aanspraak op een weduwepensioen, die gelijk is aan de aanspraak, die haar partner als werknemer ten behoeve van haar gekregen zou hebben als hij op het moment van de scheiding de dienst zou hebben verlaten. Bij notariële akte of in de schriftelijke scheidingovereenkomst kunnen echter andere afspraken zijn overeengekomen.

Bijzondere voorwaarden: Deze voorwaarden zijn specifiek voor een bepaalde verzekering. Zij vullen de algemene voorwaarden aan.

Binnenbraak: Vanuit een binnenshuis gelegen ruimte gaat iemand onwettig en door braak een afgesloten ruimte in. Deze vorm van inbraak is niet altijd gedekt.

Binnenlandse onlusten: Hiervan spreekt men indien zich op verschillende plaatsen binnen een staat min of meer georganiseerde gewelddadige handelingen voordoen. Wordt beschouwd als ‘groot molest’ en is in beginsel uitgesloten van verzekeringsdekking.

Bliksemschade: Bij bliksemschade is er schade ontstaan door blikseminslag zonder dat deze inslag heeft geleid tot brand. Deze vorm van schade is ook wel bekend onder de term "koude bliksemschade".

Bonus/Malus-systeem: Enerzijds een korting op de jaarpremie (no-claim korting) bij gunstig schadeverloop, anderzijds een premieverhoging wanneer in een bepaalde periode meerdere schades gemeld worden.

Bonusbescherming: Wanneer de verzekerde bij een motorrijtuigverzekering op een hoge trede van de bonus-malusschaal is ingeschaald en hij dient bij de verzekeraar een claim in voor een schade, dan kan dat een gevoelige terugval op de bonus-malusschaal tot gevolg hebben. Daardoor kan de premie aanzienlijk hoger worden. Omdat het onrechtvaardig wordt gevonden dat iemand na vele jaren schadevrij rijden bij een schade onmiddellijk zijn opgebouwde no-claim korting verliest, hebben veel verzekeraars de bepaling opgenomen, dat er pas een terugval op de bonus-malusschaal plaatsvindt na een tweede schade in hetzelfde verzekeringsjaar.

Bonus-malusschaal: Een schaal die wordt toegepast op de premieberekening bij motorrijtuigenverzekering. De schaal kent een aantal treden (per maatschappij kan dat aantal variëren van 15 tot 25 of meer). Bij elke trede hoort een percentage van de basispremie of wordt een kortings- of toeslagpercentage vermeld. Afhankelijk van een aantal risicofactoren en het beleid van de verzekeraar wordt de aan de verzekerde bij aanvang van de verzekering een trede toegekend. Vervolgens wordt jaarlijks afhankelijk van het schadeverloop aan de verzekerde een andere trede toegekend. Een alternatieve benaming is ‘bonus-malus ladder’.

Braak(schade): Er is sprake van braak bij het forceren van deuren, vensters of andere delen van het pand en verbreking van sloten. Braakschade is de schade aan gebouwen, brandkasten enz. veroorzaakt door een inbraak, een overval of een poging daartoe.

Buitenbraak: Het door middel van braak aan de buitenzijde van het gebouw onwettig in het gebouw proberen te komen.

Cafetariasysteem: Dit is een pensioensysteem voor werknemers. U kunt hiermee zelf uw pensioenregeling samenstellen uit één of meer onderdelen van een standaardpakket. Bijvoorbeeld de pensioenleeftijd en de verhouding tussen de verschillende pensioensoorten (als ouderdomspensioen en nabestaandenpensioen).

Calamiteit: Een of meerdere gebeurtenissen, zoals een overstroming of aardbeving, die binnen korte tijd leiden tot zeer grote schade.

Calamiteitenrisico: Dit is het risico, dat een calamiteit leidt tot zeer grote schade aan één of meerdere objecten. Veel calamiteitenrisico’s, zoals overstroming of atoomramp, kunnen niet worden verzekerd. Dit omdat de premie hiervoor onbetaalbaar zou zijn. Dit risico wordt ook wel catastroferisico genoemd.

Caravanverzekering: Hiermee is schade aan of verlies van uw caravan, en de vaste inventaris hiervan, door alle van buiten komende onheilen gedekt. Schade aan derden is zolang de caravan nog aan uw motorrijtuig is gekoppeld, gedekt onder de WA-verzekering van uw motorrijtuig. Is de caravan ontkoppeld dan is schade aan derden gedekt onder uw particuliere aansprakelijkheidsverzekering of onder de caravanverzekering.

Carenzperiode: Tijdens de carenzperiode hoeft uw verzekeraar niet uit te keren voor een omstandigheid waartegen u wel verzekerd bent. Deze periode is aan het begin van de verzekering en is in zekere zin te beschouwen als een ‘eigen risico’.

Casco: Dit is, in geval van een auto, de auto zelf.

Cascoverzekering: Met een cascoverzekering is schade aan uw motorrijtuig of pleziervaartuig zelf verzekerd. Dus niet de meegevoerde goederen, accessoires (voor zover niet expliciet meeverzekerd) en evenmin de aansprakelijkheid voor schade aan derden. Catastrofe Zie calamiteit.

Causaal verband: Dit is het verband tussen oorzaak en gevolg. Hierbij dient rekening gehouden te worden met de toepasselijke causaliteitsleer. In Nederland wordt in de regel als oorzaak van de schade beschouwd, de gebeurtenis die het verst verwijderd is van het intreden van de schade, maar die redelijkerwijs deze schade wel tot gevolg moest hebben.

Causaliteitsleer: Bij een schade is een belangrijke vraag welke gebeurtenissen of welke oorzaken tot die schade hebben geleid. Met behulp van de causaliteitsleer kan deze vraag beantwoord worden. In de praktijk wordt onder meer het principe van ‘toerekening naar redelijkheid’ tegenwoordig toegepast. Dit houdt in dat de omvang van de schadevergoedingsverplichting bepaald wordt door het antwoord op de vraag of de verschillende schadefactoren naar redelijkheid aan de aansprakelijke partij, kunnen worden toegerekend.

Cautie: Cautie is de waarborgsom die aan de overheid betaald moet worden voor invrijheidstelling, teruggave en opheffing van het beslag van ingenomen goederen. In sommige landen kan de veroorzaker van een ernstig verkeersongeval of de dader van andere wetsovertredingen in hechtenis worden genomen en wordt beslag gelegd op zijn zaken. Indien de schade gedekt is in de motorrijtuig-, of rechtsbijstandverzekering zal de cautie door de verzekeraar betaald worden. De verzekerde dient het bedrag van de cautie echter wel terug te betalen wanneer de buitenlandse overheid de cautie vrijgeeft.

Certificaat: Het (verzekerings-)certificaat is een document waarin wordt bevestigd dat een verzekering is gesloten voor een bepaald risico. De belangrijkste gegevens van de verzekering en polisvoorwaarden staan erin vermeld. Verzekeringscertificaten worden veel gebruikt bij de reisverzekering, bromfietsverzekering en rijwielverzekering.

Chronologisch beginsel: Volgens het chronologisch beginsel (artikel 277 Wetboek van Koophandel) is bepaald dat de oudste verzekering in eerste instantie de schade moet betalen. Het is van toepassing indien er twee of meer dezelfde verzekeringen zijn afgesloten voor hetzelfde risico. Als de oudste verzekering niet de volledige schade dekt, zal de jongere verzekering het overige deel dekken.

Civiel recht: Het civiel recht regelt de rechtsbetrekkingen van de burgers onderling. In het civiel recht moet de burger, wanneer hij zich in zijn belangen geschaad voelt doordat een ander de rechtsregels overtreden heeft, zelf optreden en de overtreder als tegenpartij in een civiele procedure voor de rechter dagen.

Civiele procedure: Een gerechtelijke procedure tussen burgers onderling. De klager en de gedaagde moeten zich (behalve bij een kantongerechtsprocedure - zaken met een belang kleiner dan EUR 10.000) laten bijstaan door een procureur. De eisende partij dagvaardt de gedaagde, die een conclusie van eis (waarin is aangegeven wat de eiser verlangt en om welke redenen) ontvangt en daarop kan reageren met een conclusie van antwoord (waarin het verweer is omschreven). De rechter beoordeelt nu of de zaak geschikt is voor een verschijning van de partijen. Is dat het geval dan kunnen beide partijen hun eisen en verweren (schriftelijk) verder toelichten. Deze wederzijdse schriftelijke reacties op elkaars standpunten gaat door totdat, meestal op verzoek van een der partijen, de rechter uitspraak doet.

Claim: Dit is het indienen van een 'verlies' gedekt door de verzekering bij de verzekeraar om een vergoeding te krijgen.

Claimsmade dekking: Bij een aansprakelijkheidsverzekering met claimsmade dekking, is bepalend voor vergoeding van een gedekte schade dat deze bij de verzekeraar is aangemeld is tijdens de verzekeringsduur. Wanneer de schade is veroorzaakt, is niet van belang.

Clausule: In clausules die aan de verzekeringsovereenkomst zijn gehecht wordt de dekking van de polis verder uitgebreid of beperkt. Ook kunnen er in clausules speciale eisen worden gesteld.

Collectief contract: Hierbij is een verzekeraar met een groep (bijvoorbeeld de werknemers van een bedrijf of de leden van een vereniging) overeengekomen, om leden van die groep tegen betere polisvoorwaarden te accepteren en/of een lagere premie te bieden.

Collectieve verzekering: Hier is sprake van wanneer één partij de verzekeringsnemer is voor andere partijen. Voorbeeld hiervan is een collectieve pensioenverzekering of een collectieve ziektekostenverzekering voor werknemers, waarbij de werkgever als verzekeringsnemer optreedt en de werknemers verzekerden zijn.

Combinatiepolis: Op een combinatiepolis, ook wel pakketpolis genoemd, zijn meerdere, verschillende risico’s verzekerd. Bijvoorbeeld opstal, inboedel en aansprakelijkheid.

Commerciële communicatie: Communicatie met als doel het bereiken van een zakelijke overeenkomst.

Computerverzekering: Een verzekering voor materiële schade aan uw computer en de randapparatuur. Alle van buitenkomende onheilen zijn verzekerd. Eigen gebrek en materiaalfouten zijn alleen verzekerd als er een onderhoudscontract is gesloten.

Constructive total loss: Dit is het geval wanneer de reparatiekosten voor een beschadigd verzekerd object hoger zijn dan de waarde van het verzekerd object. Meestal spreekt men van ‘constructive total loss’ als de reparatiekosten meer dan 75% bedragen van de verzekerde waarde.

Consument/gebruiker: Een persoon die voor eigen gebruik een product of dienst afneemt.

Consumptief krediet: Een lening voor particulieren voor aanschaf van diensten en verbruiksgoederen.

Contante waarde: Dit is de waarde op dit moment van een te betalen of te ontvangen bedrag in de toekomst.

Contractsrechtsbijstand: Wanneer sprake is van contractsrechtsbijstand wordt er rechtsbijstand verleend bij contractuele geschillen over vergoeding of reparatie van een schade.

Contractsvervaldatum: Dit is de datum waarop de verzekering eindigt. Bij de meeste particuliere verzekeringen wordt de contractsduur stilzwijgend verlengd, tenzij de verzekerde het contract, met in acht neming van de toepasselijke opzegtermijn, heeft opgezegd.

Contra-expert: Dit is de deskundige die u als verzekerde zelf kunt inschakelen om de omvang van een schade te bepalen. Dit is dus niet de deskundige die uw verzekeraar hiervoor benoemt. Bij brandverzekeringen zijn de kosten van de contra-expert onder bepaalde voorwaarden gedekt onder de polis. Het inschakelen van een contra-expert gebeurt meestal alleen bij grotere schadegevallen wanneer de verzekerde het grondig oneens is met de geschatte schadeomvang door de expert van de verzekeraar.

Conversie: Bij een conversie wordt een levens- of pensioenverzekering in een andere vorm omgezet (bijvoorbeeld een ‘gemengde verzekering’ wordt omgezet in een ‘levenslange overlijdensverzekering’). Bij omzetting wordt de waarde van de oorspronkelijke verzekering gebruikt voor de financiering van de veranderde verzekering (eventueel naast de nog in de toekomst te betalen premies).

Coulance-uitkering: Hiervan is sprake wanneer een verzekeraar een schade vergoedt zonder hiertoe op grond van de polisvoorwaarden verplicht te zijn.

Courtage: Het door de verzekeraar betaalde loon of provisie aan de assurantietussenpersoon. Courtage is een percentage van de premie. Wordt ook wel ‘provisie’ genoemd.

C-polis: Dit is een individuele pensioenverzekering, volgens een geldende pensioentoezegging, met als verzekeringnemer, verzekerde en begunstigde de werknemer. Nabestaanden kunnen ook begunstigden zijn. De werkgever stelt de werknemer in staat deze polis af te sluiten, door het geheel of gedeeltelijk vergoeden van de premie aan de werknemer.

Critical Illness verzekering: Deze verzekering, die meestal is gekoppeld aan een levensverzekering, keert een kapitaal uit, wanneer na een medisch onderzoek blijkt dat de verzekerde door een levensbedreigende ziekte nog maar enkele jaren te leven heeft. Deze uitkering bij leven vervangt in dat geval geheel of gedeeltelijk de uitkering bij overlijden. Deze verzekering wordt ook wel Dread Disease verzekering genoemd. 

Dagwaarde: De dagwaarde is de nieuwwaarde minus een bedrag in verband met waardevermindering door veroudering en slijtage, oftewel het bedrag wat nodig is om een gelijkwaardig goed te kunnen aanschaffen. Dit is hetzelfde als de vervangingswaarde.

Dalende risicoverzekering Zie aflopende risicoverzekering.

Dekking: De dekking is de omvang van de door de verzekeringsmaatschappij gegeven bescherming. Deze is in de polis beschreven in de ‘omschrijving van de dekking’ waarin is bepaald wanneer er recht is op schadevergoeding en de hoogte daarvan.

Dekkingsbewijs: Dit schriftelijke document vervangt bij kortlopende verzekeringen vaak de polis. Ook wordt dit soms afgegeven voordat de definitieve polis er is. In dit bewijs bevestigt de verzekeraar dat hij het risico gedekt houdt en geeft hij globaal de voorwaarden aan waaronder dit geschiedt.

Dekkingsgebied: Dit is het gebied waarin de verzekering van kracht is.

Derde: Dit is voor de partijen, die een contract hebben gesloten met elkaar, iedere andere partij.

Deskundigentaxatie: Dit is de waardebepaling, bijvoorbeeld ten behoeve van een verzekering, van roerende en onroerende zaken door een deskundige.

Diefstalverzekering: Hieronder is schade door diefstal van verzekerde goederen of geldswaarden gedekt. Op de uitgebreide inboedelverzekering is dit meestal meeverzekerd.

Direct writer: Een verzekeraar die zonder tussenkomst van een tussenpersoon verzekeringen sluit en schades regelt.

Directeur/grootaandeelhouder (DGA): Dit is de directeur van een NV of BV, die 10% of meer van het geplaatst kapitaal bezit. Voor pensioenverzekeringen wordt de DGA niet als werknemer gezien. Voor de sociale werknemersverzekeringen wordt hij slechts als werknemer gezien wanneer hij, alleen of samen met zijn echtgenote, minder dan 50% van de aandelen heeft of een minderheidsbelang heeft waardoor zijn mededirecteuren hem kunnen ontslaan.

Disculpatie: Dit houdt in dat ouders van een kind van 14 of 15 jaar zich kunnen vrijpleiten van aansprakelijkheid voor de, door dat kind toegebrachte schade als zij kunnen aantonen dat de door het kind gepleegde toerekenbare onrechtmatige daad, waardoor schade aan anderen is ontstaan, door hen redelijkerwijs niet had kunnen worden voorkomen. Dit houdt evenwel in dat het kind dan zelf aansprakelijk is. Wanneer er een particuliere aansprakelijkheidsverzekering is, zijn kinderen op de polis van hun ouders meeverzekerd en is er dus dekking.

Doorlopende polis: Aan het eind van een contractstermijn wordt deze verzekering automatisch verlengd. Beëindiging kan alleen door opzegging of op grond van de polisbepalingen.

Dubbele verzekering: Aan het eind van een contractstermijn wordt deze verzekering automatisch verlengd. Beëindiging kan alleen door opzegging of op grond van de polisbepalingen.

DUBO: Bij levensverzekeringen is het mogelijk met de verzekeraar overeen te komen dat de kapitaalsuitkering bij overlijden wordt verdubbeld, als het overlijden het gevolg is van een ongeval. Hiervoor dient dan wel meer premie te worden betaald.

Herbouwwaarde: Het bedrag dat nodig is om een gebouw op dezelfde plaats en in dezelfde staat te kunnen herbouwen. Het uitgangspunt is een bedrag per kubieke meter. Deze kubieke meterprijs wordt onder meer bepaald door het soort woning.

Huurdersbelang: Hier is sprake van wanneer de huurder investeringen heeft gedaan aan de huurwoning en er geen zekerheid is dat de verhuurder bij schade dit eveneens laat herstellen. De huurder heeft er belang bij dat deze investeringen dus verzekerd worden.

Nationaal Centrum voor Preventie: Dit is een onafhankelijke stichting opgericht voor consumenten, verzekeraars, overheid en de beveiligingsbranche. Het is het landelijke kennis- en certificeringsinstituut voor brand-, inbraak- en diefstalpreventie. Het adres is: Nationaal Centrum voor Preventie, De Molen 1, 3994 DA Houten, 030-2296000.

Nieuwwaarde: De nieuwwaarde is het benodigde bedrag om voor het artikel wat verloren is gegaan eenzelfde soort artikel nieuw te kunnen aanschaffen.

No-claim korting: U krijgt een korting op de jaarpremie wanneer u in een of meer opeenvolgende jaren geen claim heeft ingediend. Zie ook Bonus/Malus-systeem.

Ombudsman Levensverzekering: Klachteninstituut voor levensverzekeringen. De ombudsman bekijkt of de verzekeringsmaatschappij bij het sluiten en de uitvoering van levensverzekeringen redelijk, billijk en zorgvuldig heeft gehandeld. De aard van de klachten kan betrekking hebben op het al dan niet toekennen van uitkeringen, de hoogte hiervan en andere (vermeende) onregelmatigheden bij de uitvoering van levensverzekeringen. Een klacht kan bij de Ombudsman Levensverzekeringen worden ingediend via de Stichting Klachteninstituut Verzekeringen. Het adres is: Bordewijklaan 10, Postbus 93560, 2509 AN Den Haag, telefoon 070-3338900.

Ombudsman Schadeverzekering: Klachteninstituut voor schadeverzekeringen. De ombudsman bekijkt of de verzekeringsmaatschappij bij het sluiten en de uitvoering van schadeverzekeringen redelijk, billijk en zorgvuldig heeft gehandeld. De aard van de klachten kan betrekking hebben op het al dan niet toekennen van schadeclaims, de hoogte van de vergoeding en andere (vermeende) onregelmatigheden bij de uitvoering van schadeverzekeringen. Een klacht kan bij de Ombudsman Schade verzekeringen worden ingediend via de Stichting Klachteninstituut Verzekeringen. Het adres is: Bordewijklaan 10, Postbus 93560, 2509 AN Den Haag, telefoon 070-3338900.

Omslagstelsel: Een omslagstelsel is een stelsel waarbij de uitkeringen in een jaar gefinancieerd worden door de premies die in dat jaar ontvangen worden. De tegenhanger van het omslagstelsel is het ‘kapitaaldekkingsstelsel’. De meeste sociale verzekeringen zijn gebaseerd op een omslagstelsel.

Omzetting: Zie conversie. Onafhankelijke assurantietussenpersoon Een assurantietussenpersoon die zijn advisering en dienstverlening uitsluitend gestalte geeft volgens zijn eigen inzichten. Hij heeft geen binding met een verzekeringsmaatschappij.

Onderlinge Waarborgmaatschappij: Een onderlinge verzekeringsmaatschappij. Onderlinge waarborgmaatschappijen werken vaak regionaal en/of gericht op specifieke doelgroepen. De verzekerden zijn leden en in sommige gevallen delen zij in de winst of (in beperkte mate) de verliezen. Tegenwoordig werken veel onderlinge waarborgmaatschappijen met een vaste premie en vindt geen restitutie of naheffing meer plaats.

Ondernemingspensioenfonds: Een ondernemingspensioenfonds is een pensioenfonds dat aan een specifieke onderneming is verbonden ten behoeve van de werknemerspensioenen (dit in tegenstelling tot bedrijfspensioenfondsen die van kracht zijn voor alle ondernemingen binnen een bepaalde bedrijfstak). Ondernemingspensioenfondsen staan onder toezicht van de Verzekeringskamer.

Onderpand: Een onderpand is een goed dat in handen valt van de ander, aan wie iets is toegezegd, bij niet nakoming van de toezegging. Zo is het huis een onderpand bij een hypothecaire lening. Wanneer de hypotheekgever (de huiseigenaar) niet voldoet aan zijn betalingsverplichtingen, mag de hypotheeknemer (de bank) beslag leggen op het huis en dit verkopen. Uit de opbrengst wordt de schuldlast voldaan, een eventueel overschot valt toe aan de hypotheekgever.

Onderverzekering: Hiervan is sprake wanneer de werkelijke waarde van het verzekerde object vlak voor de schadegebeurtenis hoger is dan het verzekerde bedrag. Bij een totaalschade wordt het verzekerd bedrag uitgekeerd. Bij een deelschade vindt uitkering plaats op basis van de formule (werkelijke waarde : verzekerd bedrag) x schadebedrag = uitkering. De schadevergoeding is dus altijd lager dan de geleden schade. Door het opnemen van een indexclausule wordt de kans op onderverzekering verminderd, terwijl bij een inboedelverzekering tegenwoordig geen onderverzekering wordt toegepast wanneer het verzekerd bedrag met behulp van een inboedelwaardemeter tot stand gekomen is.

Ongehuwdenpensioen: Het pensioen krachtens de AOW voor een ongehuwde die de leeftijd van 65 jaar heeft bereikt en die niet samenwoont. De uitkering bedraagt, inclusief de eventuele toeslag op de basisuitkering (50% van het wettelijk minimumloon) 70% van het netto minimumloon.

Ongeval: Bij de persoonlijke ongevallenverzekering wordt hiermee bedoeld: een plotseling en onverwacht, van buitenaf op het lichaam van de verzekerde inwerkend geweld, waaruit rechtstreeks medisch vast te stellen letsel ontstaat dat de dood of arbeidsongeschiktheid tot gevolg heeft of medische behandeling nodig maakt. In de meeste polissen wordt deze definitie nog uitgebreid of beperkt met een aantal met name genoemde gebeurtenissen.

Ongevallenverzekering: Een verzekering die voorziet in een uitkering, wanneer de verzekerde door een ongeval getroffen wordt. In de regel worden de volgende drie rubrieken verzekerd: Rubriek A: een kapitaalsuitkering bij overlijden ten gevolge van een ongeval; Rubriek B: een kapitaalsuitkering bij blijvende invaliditeit die hoger of lager kan zijn afhankelijk van de mate van invaliditeit. Rubriek Medische Kosten: De vergoeding van medische kosten naar aanleiding van het ongeval voor zover deze medische kosten niet zijn gedekt krachtens het ziekenfonds of een particuliere ziektekostenverzekering.

Onheil, van buitenkomend: Een tot letsel of schade leidend gevaar, dat een oorsprong heeft, die ligt buiten de verzekerde persoon of buiten de verzekerde zaak.

On-line verzekeringscontract: Dit is een verzekeringscontract afgesloten via internet. De dekking kan vanaf het moment van afsluiten van kracht zijn.

Onopzegbare verzekering: Een doorlopende verzekering (enkele gevallen uitgezonderd) die niet door de verzekeraar kan worden opgezegd, maar die wel door de verzekeringnemer per contractsvervaldatum kan worden beëindigd. De verzekeraar kan de verzekering beëindigen bij wanbetaling, of wanneer de verzekerde zich blijvend in het buitenland vestigt (m.u.v. levensverzekeringen), of wanneer de verzekerde bij het sluiten van de verzekering foutieve informatie heeft verstrekt. Onopzegbaarheid komt voor bij ondermeer levens-, ziektekosten-, ongevallen- en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen.

Onrechtmatige daad: Volgens artikel 6:162 van het Burgerlijk wetboek is dit: Een inbreuk op een recht van een ander en het doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt, een en ander behoudens een rechtvaardigingsgrond. Wanneer iemand jegens een ander een onrechtmatige daad pleegt, is hij in beginsel verplicht om de schade, die hieruit voor de ander voortvloeit, te vergoeden, tenzij er sprake was van overmacht, noodweer, wettelijk voorschrift en ambtelijk bevel.

Ontploffing: Bij brandverzekeringen wordt hieronder verstaan: een gehele of gedeeltelijke vernieling onmiddellijk veroorzaakt door een eensklaps verlopende hevige krachtsuiting van gassen of dampen. Bij de brandverzekering wordt ontploffing gelijkgesteld met brand. Ook wanneer er geen brand bij ontstaat, is de schade door ontploffing krachtens de brandverzekering gedekt.

Onverminderde voortzetting: Dit vindt plaats bij een levensverzekering wanneer de overeengekomen premies niet, of niet op tijd door de verzekeringnemer zijn voldaan. De waarde van de verzekering wordt gebruikt als koopsom voor een verzekering die het oorspronkelijk verzekerde kapitaal uitsluitend uitkeert wanneer de verzekerde overlijdt. De duur van de verzekering is afhankelijk van de beschikbare koopsom.

Onzeker voorval: Een gebeurtenis waarvan de partijen niet weten of die ooit zal plaatshebben of reeds heeft plaatsgehad (bij schadeverzekeringen), danwel wanneer die gebeurtenis zal plaatshebben (bij levensverzekeringen).

Open polis: Een clausule, die op een polis van levensverzekering wordt geplaatst wanneer de waarde van een reeds lopende andere levensverzekering geheel of gedeeltelijk wordt ingebracht in de nieuwe verzekering.

Opnameclausule: Bij brandverzekering: de kosten van wegruiming en / of afbraak van de verzekerde objecten, voor zover deze het noodzakelijk gevolg is van een door de polis gedekte schade. De vergoeding van deze kosten is op de meeste brandverzekeringen meeverzekerd.

Opruimingskosten: Bij brandverzekering: de kosten van wegruiming en / of afbraak van de verzekerde objecten, voor zover deze het noodzakelijk gevolg is van een door de polis gedekte schade. De vergoeding van deze kosten is op de meeste brandverzekeringen meeverzekerd.

Opschorten: Het (meestal tijdelijk) opheffen van de verplichting van de verzekeraar tot het verlenen van een schadevergoeding en / of het doen van een uitkering. De verzekeringsovereenkomst blijft bestaan, maar er kunnen door de verzekerde geen schadevergoedingsrechten aan worden ontleend.

Opstal: Andere term voor gebouw. Het begrip ‘Gebouw’ omvat in het algemeen alles wat aard- en nagelvast aan het gebouw bevestigd is, alsmede de bij het gebouw behorende bijgebouwen, schuttingen en erfafscheidingen. Bij brandverzekeringen worden de fundamenten alleen tot het gebouw gerekend wanneer daar expliciet melding van wordt gemaakt.

Opstalverzekering: De opstalverzekering dekt de schade aan het gebouw, de hierbij behorende bijgebouwen, terreinafscheidingen en dergelijke door brand en de daarbij gelijkgestelde gevaren. Bij een uitgebreide verzekering zijn tevens een aantal met name op de polis genoemde gevaren gedekt, waaronder storm, inbraak, waterschade, aanrijding enzovoort. Bij de opstalverzekering wordt de herbouwwaarde als grondslag genomen voor het verzekerd bedrag.

Optie/keuze: Één van verschillende mogelijkheden.

Opt-out register: De mogelijkheid om op elk moment te weigeren vrijblijvende informatie te ontvangen.

Opzegtermijn: De termijn die verzekeraar en verzekeringnemer in acht moeten nemen wanneer zij een verzekeringsovereenkomst willen beëindigen. Opzegging is altijd mogelijk per contractvervaldatum meestal met een opzegtermijn die kan variëren tussen één en drie maanden. Een aantal verzekeraars behoudt zich in de polisvoorwaarden het recht voor om de verzekering te beëindigen na een schade met een opzegtermijn van één tot drie weken.

Opzet: Het uitvoeren van een welbewuste en doordachte handeling (of nalaten) met als duidelijk doel het beoogde effect te bereiken. Opzet is in beginsel altijd van verzekeringsdekking uitgesloten.

Opzicht: Bij opzicht gaat het om zaken die aan de zorg van een ander zijn toevertrouwd of die hij op een andere wijze onder zich heeft genomen en waarover hij tot op zekere hoogte de feitelijke macht uitoefent.

Opzichtclausule: Clausule voorkomend in aansprakelijkheidsverzekeringen, waarmee de schade, die is toegebracht aan zaken die men onder opzicht heeft geheel of gedeeltelijk wordt uitgesloten van de verzekeringsdekking. Bij particuliere aansprakelijkheidsverzekeringen wordt deze uitsluiting gematigd en is de aansprakelijkheid voor schade aan zaken onder opzicht meeverzekerd met een eigen risico (meestal EUR 45) en tot een bepaald maximum (dikwijls EUR 9.500), evenwel met uitzondering van schade aan ondermeer schade aan gehuurde zaken, zaken die men uit hoofde van een (neven)bedrijf of (neven)beroep onder zich heeft, motorrijtuigen, caravans, vaartuigen e.d., en schade door verlies, diefstal of vermissing van geld of geldswaardig papier. In die gevallen is de uitsluiting met betrekking tot schade aan goederen onder opzicht volledig van kracht.

Oudedagslijfrente: Een lijfrente die bedoeld is als oudedagsvoorziening voor de verzekerde. Onderscheid wordt gemaakt tussen een levenslange- en tijdelijke oudedagslijfrente. De levenslange oudedagslijfrente mag ingaan op elk gewenst tijdstip en moet eindigen bij het overlijden van de verzekerde. De premie hiervoor is als persoonlijke verplichting aftrekbaar voor de inkomstenbelasting. De tijdelijke oudedagslijfrente loopt een periode van minimaal vijf jaar, of tot eerder overlijden van de verzekerde, en mag niet eerder ingaan dan het jaar waarin de verzekerde 65 wordt of waarin hij pensioen krachtens een pensioenregeling gaat genieten. Er gelden beperkingen t.a.v. de hoogte van de uitkeringen, e.e.a. in verband met de fiscale aftrekbaarheid van de premie.

Ouderdomspensioen: Een ouderdomspensioen is een levenslange periodieke uitkering aan werknemers bij het bereiken van de pensioensgerechtigde leeftijd van meestal 65 jaar.

Overbruggingspensioen: Aanvullend pensioen voor pensioengerechtigden waarvan de pensioenleeftijd lager is dan 65 jaar. De aanvulling omvat een extra uitkering gelijk aan de AOW, die pas op 65-jarige leeftijd ingaat, alsmede een compensatie voor de nog te betalen sociale verzekeringspremies in de eerste belastingschijf, e.e.a. totdat de pensioengerechtigde de 65-jarige leeftijd heeft bereikt.

Overlijdensverzekering: Levensverzekering waarbij een kapitaal tot uitkering komt wanneer de verzekerde overlijdt. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de tijdelijke- en levenslange overlijdensverzekering. Bij de tijdelijke overlijdensverzekering komt het kapitaal alleen tot uitkering wanneer de verzekerde overlijdt voor een in de polis overeengekomen datum. Bij een levenslange overlijdensverzekering komt het kapitaal tot uitkering bij overlijden onverschillig wanneer dit plaatsvindt.

Overspanning: Er is sprake van overspanning wanneer de elektrische spanning een korte tijd hoger is dan de maximale waarde in een normale situatie tussen twee of meer geleidende delen.

Overstroming: Overstroming door de zee, rivieren, kanalen en andere vormen van natuurwater ten gevolge van het bezwijken